ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਤੇ ਆਰਟੀਆਈ: ਹੈਲਪਲਾਈਨ 1915, ਈ-ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਆਰਟੀਆਈ ਆਨਲਾਈਨ
English · हिन्दी · मराठी · ગુજરાતી · বাংলা · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · ଓଡ଼ିଆ · অসমীয়া · اردو
ਕਿਸੇ ਦੁਕਾਨ, ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਮੰਗਣੀ ਹੈ। ਹਰ ਲਿੰਕ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦਾ ਹੈ।
ਖਪਤਕਾਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ: ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਪਤਕਾਰ ਹੈਲਪਲਾਈਨ, 1915
ਜੇ ਚੀਜ਼ ਨੁਕਸਦਾਰ ਨਿਕਲੇ, ਸੇਵਾ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਲਏ ਗਏ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਮੋੜਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ। ਜੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਬਣੇ:
- ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਪਤਕਾਰ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੂੰ 1915 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ, ਜਾਂ consumerhelpline.gov.in ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ (ਵਟਸਐਪ ਅਤੇ ਐੱਨਸੀਐੱਚ ਐਪ ਉੱਤੇ ਵੀ)। ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਿਨਾਂ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ, ਨਿਬੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਬਿੱਲ, ਵਾਰੰਟੀ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਈਮੇਲਾਂ ਤੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖੋ।
ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ: ਖਪਤਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ
ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ, ਚੀਜ਼ ਬਦਲਵਾਉਣ ਜਾਂ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਲਈ ਖਪਤਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਦਾਇਰ ਕਰੋ। ਇਹ ਈ-ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਉੱਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਦਾਇਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਕੀਲ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
- ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਮਿਸ਼ਨ: ₹50 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੇ ਦਾਅਵੇ, ਉਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਜਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ।
- ਰਾਜ ਕਮਿਸ਼ਨ: ₹50 ਲੱਖ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ₹2 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਦੇ ਦਾਅਵੇ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਕਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪੀਲਾਂ।
- ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ: ₹2 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਦਾਅਵੇ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪੀਲਾਂ।
- ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੇਸ ਦਾਇਰ ਕਰੋ। ₹5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਫ਼ੀਸ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਮਾਮੂਲੀ ਫ਼ੀਸ ਹੈ।
ਨਿਯਮ ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਹਨ।
ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ (ਆਰਟੀਆਈ)
ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਐਕਟ, 2005 ਤਹਿਤ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਪੈਸਾ ਕਿਵੇਂ ਖ਼ਰਚ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਿਉਂ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ।
- ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ (ਮੰਤਰਾਲੇ, ਰੇਲਵੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕ, ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ): ਆਰਟੀਆਈ ਆਨਲਾਈਨ ਉੱਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿਓ। ਫ਼ੀਸ ₹10 ਹੈ, ਆਨਲਾਈਨ ਭਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ (ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਪੁਲਿਸ, ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਸਮੇਤ): ਜੇ ਰਾਜ ਦਾ ਆਰਟੀਆਈ ਪੋਰਟਲ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਵਰਤੋ (ਹੇਠਲੀ ਸਾਰਣੀ), ਜਾਂ ਰਾਜ ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਨਾਲ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਪੀਆਈਓ) ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਭੇਜੋ।
- ਗ਼ਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਫ਼ੀਸ ਨਹੀਂ ਲਈ ਜਾਂਦੀ; ਬੀਪੀਐੱਲ ਕਾਰਡ ਦੀ ਕਾਪੀ ਨਾਲ ਲਾਓ।
- ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜਾਨ ਜਾਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ।
- ਜੇ ਜਵਾਬ ਨਾ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਤਸੱਲੀਬਖ਼ਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਪੀਲ ਅਥਾਰਟੀ ਕੋਲ ਅਪੀਲ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਰਾਜ ਸੂਚਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ, ਜਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਸੂਚਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ।
ਹਰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਆਈ
| ਰਾਜ ਜਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ | ਰਾਜ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਰਟੀਆਈ | ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪੋਰਟਲ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ |
|---|---|---|
| ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਅਸਾਮ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਬਿਹਾਰ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਦਿੱਲੀ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਗੋਆ | ਆਰਟੀਆਈ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਗੁਜਰਾਤ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਹਰਿਆਣਾ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਝਾਰਖੰਡ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਕਰਨਾਟਕ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਕੇਰਲਮ | ਆਰਟੀਆਈ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ | ਆਰਟੀਆਈ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਮਨੀਪੁਰ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਮੇਘਾਲਿਆ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਮਿਜ਼ੋਰਮ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਨਾਗਾਲੈਂਡ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਓਡੀਸ਼ਾ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਪੁਡੂਚੇਰੀ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਪੰਜਾਬ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਰਾਜਸਥਾਨ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਸਿੱਕਮ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਤੇਲੰਗਾਨਾ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ | ਆਰਟੀਆਈ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਉੱਤਰਾਖੰਡ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
| ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ | ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ | ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੈਲਪਲਾਈਨਾਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) |
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ: ਸਿਹਤ ਮਦਦ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਮਦਦ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆਂਗਾਂ ਲਈ ਮਦਦ।